"Фестываль беларускіх  коней" па  сутнасці унікальная падзея, што  адбылася  ў  межах шостага  фестывалю  сельскага  турызму «Заборскі  фэст».  Унікальная хаця б  толькі  таму, што падобнага  кшталту  мерапрыемства  праводзіцца  ў  Беларусі  ўпершыню.  Ініцыятарам яго правядзення  сталі Наталля Шыліна – у мінулым  гаспадыня   сядзібы «Конны  фальварак»,   а таксама яе  памочніца – ветэрынарны ўрач  Наталля  Гаран. Наталля Шыліна  пераехала на Расоншчыну са Смілавічаў  разам   са  сваімі  конямі.
Прыемна, што  фестываль сабраў прадстаўнікоў  сродкаў масавай  інфармацыі,      удзельнікаў  і гасцей  з  розных  куткоў краіны. Кожны з іх пры жаданні мог атрымаць  кансультацыю прафесіяналаў  у  галіне  конегадоўлі, прыняць  удзел  у  конным  шоу, а таксама паспрабаваць  сябе ў верхавой  яздзе. Дзеці маглі пакатацца на  поні, альбо  ў брычцы,    сфатаграфавацца на  памяць…
...Лічаныя   хвіліны  застаюцца  да  пачатку. Музыка   сціхае,  і  кіраўніцтва  бярэ  ў свае рукі  Наталля  Шыліна. Менавіта  яна  і   распачынае мерапрыемства, прадстаўляючы  ўдзельнікаў  коннага  шоу. І  на  рынг  па  чарзе  выходзяць  шыкоўныя скакуны,  гаспадары  якіх дэманструюць,  на  што тыя  здольныя…Гром, Зорка, Ліміт, Прыгажун –  у кожнага свая  мянушка і свая  прыгажосць. Ды такая, што  не адвесці  вачэй. За дзействам  пільна  сочыць і ацэначная  камісія, у якую ўвайшлі  начальнік  аддзела  па племянной  справе ў жывёлагадоўлі Міністэрства сельскай  гаспадаркі  Рэспублікі Беларусь Дзмітрый  Маставы, заатэхнік-селекцыянер Белплемжыхаб’яднання Тамара  Дра-кіна і два супрацоўнікі  лабараторыі конегадоўлі  Нацыянальнай акадэміі  навук па  жывёлагадоўлі.
– Сёння   нашай  увазе  было прадстаўлена    20 коней з розных мясцін Беларусі, –  адзначае Наталля  Шыліна. – Гэта  коні  з  племянной    фермы   Зарэчча  Смалявіцкага  раёна,  сельгаспрадпрыемства «Асвейскі» з  Верхнядзвінскага  раёна, астатнія  –  прыватных  гаспадароў у  асноўным з Мінска. Мы зрабілі гэты  фестываль у першую  чаргу для  таго,  каб сказаць: «Вось якія яны – беларускія   коні: велічныя,  прыгожыя, разумныя. Нават мала  хто  ведае, што  ў нашай  краіне  выведзена  ўласная  нацыянальная  парода  коней – беларуская   запражная. І  20 мая гэтага  года  яна  адзначыла  першы юбілей – 10 год  з  дня  свайго  афіцыйнага прызнання.  Адна  з  візітных картак пароды –  саловая  масць, адценне  адбеленага льну.  На  жаль, становішча, у якім знаходзяцца беларускія коні, – не  аптымістычнае:  колькасць  пародзістых  коней стала менш  амаль у два разы, чым было 10 год  таму. Значыць, падобны фестываль проста неабходны.
 Адзіны  недахоп – нямнога гасцей.Таму зробім  вывады  на  будучае – больш  надаць  увагі рэкламе, маркетынгу. А так усё  атрымалася».
– Хваляваліся  першымі адкрываць  фестываль?
– У нас  была  настолькі напружаная перадфестывальная  падрыхтоўка, што  сіл  хвалявацца практычна не было. Усё  ўспрымалася  ў рабочым  рэжыме: ёсць  праблема –  трэба  вырашыць.У гэтым нам  дапамагалі супрацоўнікі  райвыканкама,  дарожнікі,  лясніцтва, прадпрыемства «Уладзімір і Даніла».
Сваё  меркаванне пра  фестываль выказаў і  член ацэначнай  камісіі, вядучы  навуковы  супрацоўнік  лабараторыі конегадоўлі Міхаіл Гарбукоў:
– Думаю,   будучыня  ў беларускай  пароды  ёсць. І яна не  знікне,  дзякуючы  такім  энтузіястам, як арганізатары гэтага мерапрыемства. Лічу, што сіл  у арганізацыю фестывалю пакладзена шмат,  і  ўлічваючы  тое, што  ім займаліся аматары, за гэтае  ім  варта  сказаць вялікі  дзякуй.