Вёска размешчана прама на беразе маляўнічага возера Нешчарда. Але не толькі прыгожым пейзажам славіцца яна – тут жывуць руплівыя, вельмі душэўныя і ўлюбёныя ў сваю вёску жыхары, якія не толькі раскажуць гісторыю сваёй мясцовасці, а і смачна накормяць, і пра жыццё цікавы аповед складуць.
Па дадзеных сельвыканкама тут пастаянна пражывае 11 жыхароў, а на лета прыязджаюць яшчэ і дачнікі. За час наведвання мне пашчасціла пазнаёміцца з чатырма сем’ямі, якія гасцінна прынялі карэспандэнта «раёнкі». Але пра ўсё па парадку…Жыў-быў пан ...Першым маім прыпынкам быў дом 74-гадовага Леаніда Уладзіміравіча Какорына – аднаго са старажылаў вёскі. З самага маленства ён памятае гэтыя мясціны, хаця нарадзіўся ў Ленінградзе, а потым некалькі гадоў жыў у суседняй вёсцы Тарасава ў бабулі. Пасля эвакуацыі ў час вайны разам з бабуляй і маці вярнуўся на папялішча – Люцькава, акрамя двух хацін, было спалена пасля фашысцкага нашэсця. Расстралялі немцы тут і савецкіх разведчыкаў.
А яшчэ Леанід Уладзіміравіч ведае больш глыбокую гісторыю – паданне пра Люцькава. На ўзгорку пан жыў тут – вельмі добры як гаспадар і як чалавек. Пацвярджэннем з’яўляецца той факт, што сваячка дзеда Лёні служыла ў гэтага пана – жыта жала выдатна. Пан цаніў сумленных працаўнікоў, таму дзяўчына мела добрую аплату! А напярэдадні яе вяселля бацька маладухі пайшоў да пана з просьбай, каб той дапамог справіць свята для дачкі. І той дапамог з мясам – забілі панскую свінню для вясельнага стала! На жаль, перад самай рэвалюцыяй да пана таго завіталі нейкія правяраючыя. Кажуць, нешта ўкралі ў багача (а было што – шыкоўны маёнтак, многа зямлі, цудоўны сад, гурт кароў, коні, свінні, качкі, куры – значыць, былі і грошы, і каштоўнасці), а каб прыкрыць злачынства, забілі пана. Перад смерцю гаспадар маёнтка, які нічога не падазраваў, сказаў конюху запрэгчы лепшага каня, каб давезці гасцей да месца прызначэння. І кажуць, што загінулі тыя людзі зніклі, а каня па дарозе патапілі па дарозе…
Што датычыцца жыцця сённяшняга, то Леанід Уладзіміравіч лічыць яго не такім складаным, чым нават гадоў 20 таму. У свой час ён механізатарам працаваў, жылі з жонкай сціпла, вырасцілі 3 дачок і сына. Але каля двух гадоў таму памерла яго любая Галіна і ён застаўся адзін. А дочкі вырашылі, што гэта няправільна – жыць без гаспадыні, таму пазнаёмілі бацьку з добрай жанчынай яго гадоў Таццянай Васільеўнай. Крыху менш за палову года жывуць яны разам. Калі я была ў гасцях, Васільеўна паехала ў горад за пенсіяй і ў паліклініку, але пры мне патэлефанавала мужу – справілася пра яго здароўе .
–Першая мая жонка была вельмі акуратная, працалюбівая. І Васільеўна таксама добры чалавек: вёску любіць, парадак наводзіць, агарод даглядае, нават парсючка мы завялі! У Таццяны Васільеўны нават ціск нармалізаваўся ў нашым Люцькаве, ці не цуд? – смяецца Леанід Уладзіміравіч.
Развітаўшыся з гаспадаром, я направілася да наступных жыхароў Люцькава.
«У горадзе марыла
пра родную вёску» Яшчэ на вуліцы бадзёрым брэхам сустрэлі мяне тры сабакі сямейства Паўла Кірылавіча Кузьміна, яго малодшай дачкі Ніны Паўлаўны ( на здымку ўнізе) і зяця Валерыя Гаганавых, потым з’явіліся і гасцінныя гаспадары. Галаве сям’і ў гэтым годзе споўнілася 85 гадоў. Ён нарадзіўся ў гэтай мясцовасці. Ніна Паўлаўна больш за трыццаць гадоў пражыла ў Санкт-Пецярбургу, а выйшаўшы на пенсію, прыехала да бацькі ў роднае Люцькава.
– Ведаеце, пакуль жыла ў Піцеры, да слова, у самым яго цэнтры, то вельмі сумавала па Бацькаўшчыне. Гляджу раніцаў у акно, а перад вачыма вёска родная, – кажа жанчына, і слёзы блішчаць у яе вачах.
–Цяпер дарослыя дзеці засталіся ў горадзе, а бацьку падтрымка патрэбна – вось і вярнуліся на радзіму. Тут умовы жыцця патроху паляпшаем – пральная машына-аўтамат, гарачая вада, лічбавае тэлебачанне набылі. Але галоўнае – гэта свежае паветра, возера, лес паблізу. Да таго ж, усё такое роднае, знаёмае з самага дзяцінства…
Да слова, усе ў сям’і любяць рыбалку –дачка, зяць і нават бацька! Канешне, маладзейшыя вудзяць рыбу часцей. Для чацвярых катоў тут не жыццё, а рай! Таму растуць яны, як на дражджах, – пухнатыя, з бліскучай шэрсцю і вельмі ласкавыя.
А яшчэ ў гэтым сямействе існуе такі прынцып: “Не папрацуеш – не з’ясі!”. Таму на падвор’і свінні і куры, а побач з хатай вялікі агарод.
–Увогуле, скажу Вам, што жывём мы добра, – аўталаўка працуе выключна, дарогу чысцяць, пошту дастаўляюць. Жыві ды радуйся, – кажа Ніна Паўлаўна.
Жыццё ля возера
дорыць бадзёрасцьАмаль каля самага возера жыве сямейная пара Масюковых. Леанід Ягоравіч і Вера Антонаўна сёлета адсвяткавалі 55-годдзе сямейнага жыцця. Да дзяцей у горад ехаць не жадаюць – пражылі ўсё жыццё ў Люцькаве, таму нікуды не цягне. Ён працаваў механізатарам, жонка – даяркай. Вырасцілі дваіх дзяцей, падрасцілі ўнукаў, дачакаліся праўнукаў.
На выгляд ніколі не скажаш, што гэтым людзям споўнілася па 75 гадоў, – бадзёрыя, актыўныя, а галоўнае – вочы блішчаць!
– У чым сакрэт вашай маладосці?– пытаюся я.
–Каля возера жывём, а вада ўсё дрэннае адцягвае і сілы дае, – смяюцца муж з жонкай. –Вось выходзіш на вуліцу ў любы час – перад табою адкрываецца прыгажосць. Асабліва я люблю лета: ажывае наша Люцькава – усе корпаюцца, нешта на зямлі робяць, у лес па грыбы-ягады ходзяць! А яшчэ дачнікі прыязджаюць, дык зусім здаецца, што вёсачка, як і раней, жыве поўным жыццём! Ведаеце, якія ў нас тут танцы пад гармонік былі, людзей шмат, песні ракой… – разважае гаспадыня.
–І цяпер не так усё сумна. Што нам, старым, трэба: пенсіі дастаткова, аўталаўка прыходзіць, газеты мы розныя атрымліваем, тэлевізар глядзім – становішча ў свеце ведаем! – кажуць Масюковы.
22 казы і 10 катоў
Розы Кірылаўны Пры тое, што адна з жыхарак вёскі трымае многа коз, я ведала загадзя. Але што іх 22 – сапраўдны сюрпрыз, роўна як і тое, што гаспадыня прытуліла ў сябе аж 10 катоў! Пры гэтым Роза Кірылаўна Жаркова (на здымку ўверсе) усё жыццё з маладосці пражыла ў Наваполацку. Пазнаёмімся?
Роза Кірылаўна і яе муж Аляксандр Аляксеевіч ў Люцькаве ўжо 16-ты год. Жонка тутэйшая, таму мужа захапіла ідэяй жыць на яе малой радзіме.
–Мне тут кожнае дрэўца знаёма, кожны куст. Ехала сюды з вялікай ахвотай! Тым больш, тут жыве мой родны брат, пляменніца, цёця яшчэ два гады таму жывая была. У Люцькава вярнуцца – нібы ў дзяцінства трапіць, – кажа Роза Кірылаўна.
Па словах гаспадыні, коз яна завяла для малачка, ды не простых – заанненскай пароды! Такая колькасць атрымалася стыхійна. Дачка сварыцца – кажа, што гэта вялікая нагрузка для пажылога арганізма!
–Яны ж мяне слухаюцца, усё разумеюць. Малачко казінае смачнае. Пакуль козы ў запуску, каты есці не хочуць – прывыклі да сырадойчыку! – смяецца жанчына.
–Адкуль столькі катоў?
–То дачнікі “падкінуць”, то старажыл які з жыцця пойдзе, а жывёле ж не растлумачыш, каб не прыходзіла, – вось і даглядаю ўсіх.
Яшчэ гаспадыня вельмі любіць чытаць – нядаўна ўступіла ў суполку кнігалюбаў і заказвае кнігі па пошце. Апошнім часам на цёплай печачцы вечарамі Ясеніным душу “грэе”, а вось ад пуцёўкі ў санаторый, якую прапанавалі ад роднага “Нафтана”, адмовілася.
–А для чаго мне той санаторый? У мяне і тут адпачынак выдатны! – смяецца Роза Кірылаўна.
P.S. Люцькава я пакідала з неахвотай – так гасцінна і неяк па-роднаму тут сустракаюць, што сюды хочацца вярнуцца зноў. Не было такой хаты, дзе б мне не прапанавалі гарбаты з пячэннем, мёдам (пчаляры, да слова, тут амаль у кожнай хаце) ці смачнымі цукеркамі. Але і не гэта галоўнае: прыгожа тут, душэўна – ну вельмі хораша! Не ведаю, ці возера сапраўды такое цудадзейнае, ці проста людзі сапраўдныя – ад самой матухны- зямлі пайшлі…
